Sự khác biệt giữa kích ứng da và dị ứng da

Nếu bạn đang gặp phải kích ứng da hoặc dị ứng, có thể có nhiều yếu tố khác nhau tác động. Hãy đọc tiếp để tìm hiểu về nguyên nhân, triệu chứng, sự khác biệt và các phương pháp điều trị cho từng tình trạng.

Thông thường, các triệu chứng nhìn thấy của phản ứng dị ứng và kích ứng da có thể giống nhau — da ngứa, đỏ, sưng. Trong khi các triệu chứng dị ứng có thể xuất hiện ở những vùng lớn hơn hoặc các khu vực cụ thể của cơ thể, nơi chất gây kích ứng không tiếp xúc trực tiếp, thì các triệu chứng kích ứng da thường chỉ giới hạn ở khu vực tiếp xúc trực tiếp với tác nhân gây nhạy cảm.

Nguyên nhân gây dị ứng da

Dị ứng tiếp xúc (ACD) là một phản ứng da xảy ra sau khi cơ thể phát triển phản ứng dị ứng với một tác nhân ngoại lai và ít phổ biến hơn so với viêm da tiếp xúc kích ứng. Một số hóa chất được biết đến là nguyên nhân gây dị ứng nhưng ít gặp hơn so với viêm da tiếp xúc kích ứng. Tác nhân gây dị ứng có thể được xác định qua xét nghiệm da và cần được bác sĩ da liễu xác định.

Dị ứng thực chất là một phản ứng bất thường của hệ miễn dịch đối với một chất (chất gây dị ứng) mà thường không gây phản ứng ở hầu hết mọi người. Các chất gây dị ứng phổ biến có thể tìm thấy trong thực vật, hương liệu, mỹ phẩm, kim loại (như niken trong đồ trang sức), chất tẩy rửa và quần áo. Nếu bạn bị dị ứng với một chất nào đó và tiếp xúc với nó, hệ miễn dịch của bạn sẽ phản ứng thái quá và giải phóng các kháng thể gọi là Immunoglobulin E (IgE). Các kháng thể này di chuyển đến các tế bào và khiến chúng giải phóng các hóa chất viêm gọi là histamine, gây ra các triệu chứng dị ứng. Các nhà khoa học vẫn chưa rõ nguyên nhân dẫn đến dị ứng.

Viện Dị Ứng Hen Suyễn & Miễn Dịch học Hoa Kỳ (AAAAI) tin rằng dị ứng phần lớn là do di truyền.

Triệu chứng dị ứng da

Các triệu chứng của dị ứng da bao gồm da đỏ, ngứa, sưng, nổi cục có thể gây phồng rộp. Các triệu chứng bên ngoài có thể không xuất hiện ngay tại vùng tiếp xúc trực tiếp với chất gây dị ứng. Sự xuất hiện chậm có thể xảy ra khi bạn tiếp xúc với một chất gây dị ứng trong vài tháng hoặc vài năm trước khi cơ thể bạn phản ứng lại. Thông thường, các triệu chứng dị ứng sẽ nặng hơn sau mỗi lần tiếp xúc với chất gây dị ứng, vì vậy mọi người cần tránh chất gây dị ứng sau khi được chẩn đoán dị ứng.

Dị ứng với hạt

Một số dị ứng, như dị ứng với các loại hạt cây, có thể đe dọa tính mạng nếu bạn tiếp xúc với chất gây dị ứng ngay cả với một lượng nhỏ. Những người này được khuyến cáo luôn mang theo thuốc cấp cứu để điều trị phản ứng phản vệ. Bạn cũng nên tránh các sản phẩm chứa dầu hạt mà bạn bị dị ứng. Các công ty chăm sóc da luôn liệt kê tất cả các thành phần trên bao bì hoặc có sẵn tại điểm bán hàng.

Các sản phẩm chứa dầu hạt như dầu macadamia hoặc dầu hạnh nhân có thể chứa chất gây dị ứng, vì vậy bạn nên tránh nếu bị dị ứng với loại hạt này.

Nguyên nhân gây kích ứng da

Kích ứng da hoặc viêm da tiếp xúc kích ứng xảy ra khi da tiếp xúc với một chất hoặc bề mặt gây kích ứng. Viêm da tiếp xúc này không liên quan đến phản ứng miễn dịch quá mức với sự giải phóng kháng thể như trong trường hợp dị ứng. Thay vào đó, nó gây viêm và tổn thương bề mặt da nhanh hơn so với khả năng phục hồi tự nhiên của cơ thể cho đến khi cơ thể tự sửa chữa da hoặc có can thiệp bằng thuốc hoặc quy trình chăm sóc da nâng cao.

Các hóa chất mạnh trong dầu gội, sữa tắm như SLS, phthalates trong hương liệu nhân tạo, các sản phẩm có tính axit, thuốc nhuộm tóc, các sản phẩm tẩy rửa trong gia đình và sơn thường gây kích ứng da. Kích ứng cũng có thể xảy ra khi có sự cọ xát quá mức hoặc ma sát của vật liệu lên da. Giống như dị ứng, một số người có thể bị kích ứng bởi một chất hoặc thành phần mà không ảnh hưởng đến người khác.

Triệu chứng kích ứng da

Biểu hiện của các triệu chứng da khi tiếp xúc với kích ứng như đỏ, sưng, ngứa, nóng và thậm chí phồng rộp có thể giống với dị ứng. Tuy nhiên, trong khi dị ứng có thể gây triệu chứng xuất hiện ở các khu vực khác nhau trên cơ thể, kích ứng da thường chỉ giới hạn ở khu vực tiếp xúc trực tiếp với chất gây kích ứng. Bạn có thể bị kích ứng ngay sau khi tiếp xúc với một chất gây kích ứng mạnh, hoặc sau khi tiếp xúc nhiều lần với chất đó. Một ví dụ là viêm da tiếp xúc do rửa chén thường xuyên với chất tẩy rửa gây kích ứng.

Chẩn đoán

Nếu bạn nghi ngờ rằng bạn bị dị ứng với một chất nào đó, hãy tham khảo bác sĩ da liễu hoặc bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán đúng bằng cách thực hiện kiểm tra và thử nghiệm để xác định chất gây dị ứng. Một thử nghiệm dị ứng bao gồm việc bôi một lượng rất nhỏ chất nghi ngờ lên da để xem liệu bạn có phát triển phản ứng không. Việc xác định nguyên nhân gây kích ứng da là một quá trình loại trừ.

Điều trị y tế

Điều trị y tế cho dị ứng và kích ứng da thường bao gồm việc sử dụng ngắn hạn corticosteroid và/hoặc thuốc kháng histamine dạng viên hoặc kem để giảm ngứa, nóng và viêm.

Gợi ý các thành phần chăm sóc da

• Niacinamide (vitamin B3)
• Aloe vera
• Alpha Bisabolol
• Colloidal oatmeal
• Beta glucan
• Canadian willowherb
• Một số dầu thiết yếu ở nồng độ thấp (chamomile và lavender)
• Bơ shea
• Squalene ôliu
• Dầu buckthorn biển
• Zinc oxide (Kẽm oxit bảo vệ da khỏi ánh nắng)
• Salicylic acid (liều thấp)
• Cholecalciferol (vitamin D)

Quy trình chăm sóc da

Giữ quy trình chăm sóc da đơn giản và nếu bạn bắt đầu một quy trình chăm sóc da mới. Nếu da bạn bị kích ứng và nhạy cảm, tôi khuyên bạn nên giới thiệu từng sản phẩm một để đảm bảo bạn có thể chịu đựng được mỗi sản phẩm.

Ngày

• BioCleanse – gel làm sạch nhẹ nhàng
• DermaCalm – kem dưỡng chống viêm
• ÜberZinc – kem dưỡng với 21% kẽm oxit
• Synergie Minerals makeup (kem nền khoáng bảo vệ UV)

Đêm

• BioCleanse – gel làm sạch nhẹ nhàng
• Vitamin B – serum niacinamide thiết yếu
• DermaCalm – kem dưỡng chống viêm
• De-Stress – dầu dưỡng mặt thư giãn
• Recover Balm được khuyến nghị khi cần cho da bị kích ứng và viêm ở những khu vực cụ thể.